Poszukiwania sztandaru 7 Pułku Artylerii Lekkiej z Częstochowy

Historia dzisiejszej publikacji rozpoczęła się pewnego kwietniowego wieczoru, gdy Grupa Częstochowska PERUN po kontakcie z Adrianem, przystąpiła do poszukiwań które zaowocowały zlokalizowaniem wielu historycznych przedmiotów. Dlatego też, dzisiaj możemy z wielką przyjemnością poinformować o odnalezieniu gwoździ „sztandarowe” fundatorów 7 Pułku Artylerii Lekkiej Wojska Polskiego II RP, podczas wspólnych poszukiwań ze Stowarzyszeniem Historycznym Reduta Częstochowa. Pułk ten stacjonował w garnizonie Częstochowa w dzielnicy Stradom, w koszarach „Zacisze” w której obecnie znajduje się Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej. Brał on udział podczas walk w 1919 roku oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. Symbolem jednostki była chorągiew, której wzór w dniu 16 grudnia 1937 zatwierdził ówczesny Prezydent II RP Ignacy Mościcki. Natomiast w dniu 26 maja 1938 na Polu Mokotowskim w Warszawie, odbyło się wręczenie sztandaru dowódcy pułku, który w imieniu Prezydenta RP przekazał Minister Spraw Wojskowych generał dywizji Tadeusz Kasprzycki.

W dniu 3 września 1939 roku, w czasie trwania dwudniowej bitwy pod Janowem (3 – 4 września), część pododdziałów 7 Dywizji Piechoty wraz z dowództwem 7 Pułku Artylerii Lekkiej które stacjonowało w rejonie obecnego nadleśnictwa Złoty Potok zostało okrążone przez przeważające siły wroga. W nocy z 3 na 4 września, części oddziałów 7 Dywizji Piechoty w tym wielu artylerzystom 7 Pułku Artylerii Lekkiej, w wyniku nocnego natarcia udało się wydostać z okrążenia i kontynuować dalszą walkę. Natomiast pozostała część żołnierzy pułku, którym pomimo wielu prób ta sztuka się nie powiodła, 4 września przeważnie dostała się do niewoli niemieckiej. Najprawdopodobniej wieczorem 3 września, przed rozpoczęciem polskiego natarcia, został wydany rozkaz o ukryciu sztandaru 7 Pułku Artylerii Lekkiej, aby w razie niepowodzenia nocnego uderzenia nie dostał się w ręce wroga.

Pomimo wielokrotnych poszukiwań do chwili obecnej sztandar 7 Pułku Artylerii Lekkiej nie został odnaleziony… Niestety nie ma żadnych czytelnych zdjęć sztandaru 7 Pułku Artylerii Lekkiej ale znany jest jego szczegółowy opis. Na lewej stronie płatu sztandarowego umieszczone były na tarczach

  • w prawym górnym rogu – wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej,
  • w lewym górnym rogu – wizerunek św. Barbary,
  • w prawym dolnym rogu – godło m. Częstochowy,
  • w lewym dolnym rogu – odznaka pamiątkowa 7 Pułku Artylerii Lekkiej

Na ramionach krzyża kawalerskiego znajdowały się wyhaftowane nazwy i daty ważniejszych bitew

  • na górnym – „Kowel 12.IX.1920”,
  • na dolnym – „Warszawa 12.XI.1918”,
  • na lewym – „Lwów 15.I.1919”,
  • na prawym – „Wilno 19.IV.1919”

Ponadto, na drzewcu wbitych było szesnaście gwoździ „sztandarowych” fundatorów. Dzięki prowadzonym poszukiwaniom udało się odnaleźć siedem gwoździ z zaginionego sztandaru 7 pal. Z uwagi, że poszukiwania nie zostały jeszcze zakończone mamy nadzieję na odnalezienie pozostałych elementów sztandaru.

Sztandar był znakiem męstwa, honoru, tradycji i sławy wojennej jednostki, a jego utrata oznaczała rozformowanie oddziału. Dlatego też, można się domyślić że zgodnie ze zwyczajem, w przypadku okrążenia, rozwiązania lub rozbicia jednostki, sztandar musiał być starannie ukryty lub podzielony między żołnierzami. Warto również nadmienić że zgodnie z tradycją, także obecnie, żołnierze składający przysięgę zobowiązują się bronić sztandaru wojskowego. A o wartości jaką symbolizuje mogą świadczyć słowa marszałka Józefa Piłsudskiego :

„Honor służby jest jak sztandar, z którym żołnierz rozstaje się wraz z życiem… „

Święto pułkowe obchodzone jest 12 września w rocznicę zagonu na Kowel, przeprowadzonego w 1920 roku. Gwoździe sztandarowe będą eksponowane na wystawie „Wrześniowym szlakiem 7 Dywizji Piechoty. Bitwa pod Janowem 1939” w Muzeum Regionalnym im. Zygmunta Krasińskiego w Złotym Potoku.

Ponadto serdecznie dziękujemy Adrianowi za jego wkład i zaangażowanie, podkreślamy jednocześnie że bez jego udziału nie było by możliwe zlokalizowanie oraz przekazanie ww. gwoździ.

Serdecznie zapraszamy na wystawę która będzie uzupełniona przedmiotami historycznymi skrywanymi na dawnym polu chwały. Poszukiwania sztandaru 7 pułku artylerii lekkiej z Częstochowy

Pozostałe zdjęcia można zobaczyć pod poniższym linkiem :

https://www.grupaperun.org/galerie/galeria14/index.php